Demokrasi Krizi Karşısında Robert B. Talisse’in Müzakereci Demokrasi Anlayışı

Toplumcu Epistemik Müzakere Modeli Önerisi

Öz

Bu makale, çağdaş liberal demokrasinin krizini yalnızca temsil, katılım veya kurumsal işleyiş sorunu olarak değil, aynı zamanda epistemik ve toplumsal bir kriz olarak ele almaktadır. Bilgi kirliliği, hakikat sonrası siyaset, yankı odaları ve inanç kutuplaşması, demokratik kamusal alanın ortak bilgi, ortak gerekçe ve ortak hakikat zemini üretme kapasitesini zayıflatmaktadır. Bu bağlamda makale, Robert B. Talisse’in Peirseçü epistemik demokrasi modelinin imkânlarını ve sınırlarını tartışır. Talisse, demokratik yurttaşlığı oy verme veya çıkar beyanından ibaret görmez; inançların kamusal gerekçelendirme süreçlerinde sınanması olarak kavrar. Bu yönüyle modeli, hakikat sonrası siyaset ve epistemik kutuplaşma karşısında güçlü bir savunma sunar. Bununla birlikte Talisse’in yaklaşımı, demokratik müzakerenin toplumsal, eğitsel, duygusal ve kurumsal koşullarını yeterince merkeze almama riski taşır. Makale, bu eksikliğin Dewey’in demokrasi, deneyim, eğitim ve ortak yaşam anlayışıyla; ayrıca Rorty’nin dayanışma, Habermas’ın kamusal gerekçelendirme, katılımcı demokrasinin fiilî katılım ve agonistik demokrasinin çatışma duyarlılığıyla tamamlanabileceğini savunur. Özgün öneri, bu tamamlamayı “toplumcu epistemik müzakere modeli” olarak formüle etmektir.